أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
367
تجارب الأمم ( فارسى )
درگذشت [ 1 ] و مظفر بن ياقوت [ 2 ] كه كارگزار معونتهاى [ 3 ] اصفهان بود بر دارائى و چارپايان او به سود خود دست گذارده است . قاهر براى اين كار به او و پدرش و برادرش پرخاش كرد . در پى گزارشهاى ساختگى [ 4 ] كه بر ضد ابو يوسف بريدى رسيد او را نيز دستگير كرده به خانهء وزير محمد بن قاسم بردند . وى با ابو يوسف خوشرفتارى نمود ، پس قاهر به وزير نوشت بايد او را وادار كنى مصادرهء خود و برادرانش را معين كند . وزير او را خواسته گفت : مصادرهها را خودت معين كن ! ابو يوسف گفت : هر گاه ما مىدانستيم فرمان از آن تو است با تو كنار مىآمديم ، ولى چون مىدانيم وزير كسى ديگر است كنار آمدن با تو سودى ندارد . روز سه شنبه سيزدهم ذى قعده ، پردهها كنار رفت [ 5 ] ، قاهر شاپور خادم را فرستاده وزير محمد بن قاسم را با هر كس مانند ابو يوسف بريدى و جز وى كه در خانهء او بود دستگير كرده به « دار السلطان » بردند * . مدت وزيرى ابو جعفر محمد بن قاسم بن عبيد الله ابن سليمان براى قاهر سه ماه و دوازده روز بود . اين بار ، قاهر ، اسحاق بن على قنائى را همراه با عبد الوهاب [ 6 ] بن عبد الله خاقانى بدين عنوان كه مىخواهد يكى را به وزيرى گمارد و ديگرى را عهدهدار ديوانها
--> [ ( 1 - ) ] M : خ 5 : 438 . [ ( 2 - ) ] M : ابو الفتح مظفر بن ياقوت خ 5 : 438 . [ ( 3 - ) ] براى « معونت » ن . ك پانوشت خ 5 : 231 . [ ( 4 - ) ] M . متن : « و سعى بابى يوسف . . . » پيدا است كه اين گزارشها را قاهر مىساخت تا وزير محمد بن قاسم از نقشهء او و خصيبى آگاه نشود ، ولى چنان كه چند سطر پائينتر مىبينيم بريدى چيزهائى از آن را حدس مىزده است . [ ( 5 - ) ] M . متن : « انكسف القمر . . . » گويا : « انكشف الامر » را نسخه نويس و يا ويراستار چنين تغيير داده باشد . زيرا كه كسوف از آن خورشيد است و ماه خسوف مىشود . چنان كه خواهيم ديد ، پس از دستگيرى وزير و آشكار شدن نقشهء پيشين ، قاهر براى گرفتن ثروتمندان نيمه گنوسيست و جلوگيرى از پنهان شدن آنان نقشههاى ديگر ريخته ، كسانى را براى نشان دادن در باغ سبز ، به وزيرى مىخواند ، سپس ايشان را دستگير مىكند . [ ( 6 - ) ] M : خ 5 : 260 ، 261 .